Latem nawet dobrze ocieplony dom może w ciągu kilku godzin zmienić się w bardzo ciepłą przestrzeń. Jednym z głównych miejsc, przez które energia słoneczna dostaje się do wnętrza, są przeszklenia. Promieniowanie przechodzi przez szybę i ogrzewa podłogę, meble, ściany oraz inne elementy wyposażenia. Te następnie oddają zgromadzone ciepło do otoczenia, przez co temperatura w pomieszczeniu stopniowo rośnie. Problem jest szczególnie odczuwalny przy dużych przeszkleniach skierowanych na południe i zachód. W przypadku okien zachodnich najtrudniejsze bywają godziny popołudniowe, kiedy słońce znajduje się stosunkowo nisko i intensywnie świeci bezpośrednio do pomieszczenia. Osłona okienna nie zastąpi klimatyzacji ani zewnętrznej ochrony przeciwsłonecznej, jednak może ograniczać ilość energii słonecznej docierającej w głąb wnętrza. Właśnie dlatego odpowiednio dobrane plisy termoizolacyjne mogą mieć znaczenie dla komfortu podczas upalnych dni.
Czym właściwie są plisy termoizolacyjne?
Plisa okienna działa inaczej niż klasyczna roleta zwijana. Materiał układa się w charakterystyczną harmonijkę i może być przesuwany w obrębie szyby. W wielu systemach użytkownik ma możliwość zasłonięcia wybranego fragmentu okna zamiast całej jego powierzchni.
Określenie „termoizolacyjna” może dotyczyć różnych konstrukcji i materiałów. Szczególnie interesujące są tkaniny ograniczające przenikanie promieniowania słonecznego oraz modele o budowie komórkowej, często określane również jako honeycomb. W ich przypadku pomiędzy warstwami materiału powstają przestrzenie wypełnione powietrzem.
Nie oznacza to jednak, że każda plisa opisywana jako termoizolacyjna zapewni identyczny rezultat. Znaczenie mają między innymi rodzaj tkaniny, jej kolor, stopień przepuszczalności światła, konstrukcja osłony oraz sposób zamontowania.
W jaki sposób plisa może ograniczać nagrzewanie pomieszczenia?
Mechanizm jest stosunkowo prosty. Jeżeli osłona pozostaje zasunięta w czasie największego nasłonecznienia, część promieniowania zostaje zatrzymana lub odbita przez materiał. Dzięki temu mniej światła słonecznego pada bezpośrednio na podłogę, kanapę, blat czy inne powierzchnie znajdujące się przy oknie.
Warto jednak pamiętać o istotnym ograniczeniu. Plisa zamontowana od strony pomieszczenia znajduje się za szybą, patrząc od strony słońca. Promieniowanie musi więc najpierw przejść przez przeszklenie. Z tego powodu wewnętrzne osłony przeciwsłoneczne zazwyczaj nie mogą działać dokładnie tak samo jak rolety zewnętrzne, markizy czy żaluzje fasadowe, które zatrzymują dużą część energii jeszcze przed szybą.
Mimo tego dobrze dopasowana osłona wewnętrzna nadal może poprawić warunki panujące w pokoju, szczególnie gdy do tej pory okno przez kilka godzin pozostawało całkowicie odsłonięte.
Plisy o strukturze plastra miodu – skąd bierze się ich popularność?
Jednym z ciekawszych rozwiązań są plisy komórkowe. Po rozłożeniu ich przekrój przypomina niewielkie komory. Zamknięte pomiędzy warstwami materiału powietrze tworzy dodatkową barierę pomiędzy szybą a wnętrzem.
Taka konstrukcja jest interesująca nie tylko podczas lata. Zimą różnica temperatur działa w przeciwnym kierunku – ciepłe powietrze znajduje się wewnątrz domu, a powierzchnia okna może być znacznie chłodniejsza. Warstwa powietrza znajdująca się w osłonie może wtedy ograniczać bezpośrednią wymianę cieplną w pobliżu przeszklenia.
Nie należy jednak traktować plisy jak dodatkowego pakietu szybowego. To nadal osłona okienna, a nie element konstrukcyjnej izolacji budynku. Jej zadaniem jest przede wszystkim poprawa warunków przy oknie i kontrolowanie światła.
Czy kolor plisy ma znaczenie podczas upałów?
Kolor materiału nie jest wyłącznie kwestią wystroju wnętrza. Powierzchnie o różnych właściwościach mogą inaczej pochłaniać i odbijać promieniowanie. Dlatego podczas wyboru osłony warto sprawdzić nie tylko jej odcień widoczny od strony pokoju, ale również parametry konkretnej tkaniny.
Ciekawym rozwiązaniem są materiały, których strona skierowana w stronę szyby została zaprojektowana z myślą o większym odbijaniu promieniowania. Dzięki temu można połączyć określony kolor widoczny we wnętrzu z innymi właściwościami powierzchni skierowanej do okna.
Nie warto natomiast zakładać, że każda jasna plisa automatycznie będzie znakomitą osłoną termiczną. Dwie podobnie wyglądające tkaniny mogą różnić się gramaturą, przepuszczalnością światła i budową, dlatego przy zakupie lepiej analizować konkretny materiał niż kierować się wyłącznie kolorem.
Plisa zaciemniająca a ochrona przed nagrzewaniem
Zaciemnienie i ograniczenie nagrzewania to dwa powiązane, lecz nieidentyczne zagadnienia. Tkanina typu blackout może bardzo skutecznie blokować światło widzialne, dzięki czemu sprawdzi się między innymi w sypialni, pokoju dziecka czy pomieszczeniu z projektorem.
Nie należy jednak automatycznie utożsamiać wysokiego stopnia zaciemnienia z najlepszymi parametrami termicznymi. Przy wyborze warto sprawdzić, w jaki sposób wykonana została tkanina oraz czy producent podaje informacje dotyczące jej właściwości przeciwsłonecznych.
Dobrze dobrany materiał może oczywiście realizować oba zadania jednocześnie – ograniczać ilość światła oraz pomagać w zmniejszeniu zysków ciepła od nasłonecznionego okna.
Jak wybrać plisę do mocno nasłonecznionego pokoju?
Przy wyborze odpowiedniej osłony warto porównać dostępne tkaniny, sposoby montażu oraz rozwiązania przeznaczone do okien o różnym stopniu nasłonecznienia. Przykłady plis dopasowanych do różnych potrzeb można znaleźć na stronie https://mojaplisa.pl. W przypadku pomieszczeń mocno nagrzewających się latem szczególną uwagę warto zwrócić na właściwości materiału, stopień przepuszczania światła oraz konstrukcję osłony, ponieważ to właśnie te elementy mają większe znaczenie niż sam kolor czy wzór tkaniny.
Najpierw warto określić, co rzeczywiście jest problemem. Innej osłony może potrzebować gabinet, w którym przeszkadzają refleksy na monitorze, a innej sypialnia na poddaszu, która wieczorem pozostaje nagrzana po całym dniu ekspozycji na słońce.
Przeglądając dostępne plisy okienne i rozwiązania dopasowane do różnych rodzajów wnętrz, warto zwrócić uwagę przede wszystkim na konstrukcję materiału i poziom przepuszczalności światła, a dopiero później na sam wzór czy kolor.
Praktyczna kolejność wyboru może wyglądać następująco:
- określenie strony świata, na którą wychodzi okno,
- sprawdzenie liczby godzin bezpośredniego nasłonecznienia,
- wybór stopnia przepuszczalności światła,
- analiza właściwości tkaniny od strony szyby,
- decyzja pomiędzy materiałem klasycznym i komórkowym,
- dokładne dopasowanie wymiarów osłony,
- wybór sposobu montażu odpowiedniego dla konkretnego okna.
Dzięki takiemu podejściu plisa przestaje być wyłącznie dekoracją i staje się elementem świadomie dobranym do warunków panujących w pomieszczeniu.
Kiedy najlepiej zasłaniać plisy latem?
Nawet dobra osłona nie wykorzysta swoich możliwości, jeżeli zostanie zasunięta dopiero wtedy, gdy wnętrze zdąży się mocno nagrzać. Znacznie rozsądniej jest ograniczać dopływ promieniowania zanim temperatura w pokoju wyraźnie wzrośnie.
W pomieszczeniu z oknami skierowanymi na wschód może to oznaczać zasłonięcie szyb już rano. Przy ekspozycji zachodniej plisy mogą pozostać otwarte przez pierwszą część dnia, a zostać zasunięte przed okresem intensywnego popołudniowego nasłonecznienia.
To ważne również z innego powodu. Jeżeli słońce przez kilka godzin ogrzewa masywne elementy wyposażenia i podłogę, zgromadzona w nich energia będzie później oddawana do pomieszczenia. Samo zasłonięcie okna późnym popołudniem nie cofnie tego procesu.
Plisy termoizolacyjne a klimatyzacja
Plisy i klimatyzacja pełnią zupełnie inne funkcje. Klimatyzator aktywnie odbiera ciepło z pomieszczenia, natomiast osłona okienna ma przede wszystkim ograniczać jeden ze sposobów jego dostarczania.
Można więc potraktować te rozwiązania jako uzupełniające się. Jeśli przez duże przeszklenie do pokoju dostaje się dużo energii słonecznej, ograniczenie tego zjawiska może zmniejszyć obciążenie związane z późniejszym chłodzeniem wnętrza. Rzeczywisty efekt będzie jednak zależał od wielu elementów budynku, dlatego nie da się wskazać jednej uniwersalnej wartości dla każdego mieszkania.
Co poza oknami wpływa na temperaturę?
Znaczenie mają między innymi powierzchnia i orientacja przeszkleń, rodzaj pakietów szybowych, izolacyjność budynku, piętro, konstrukcja dachu, wentylacja, urządzenia elektryczne oraz liczba osób przebywających w pomieszczeniu.
Z tego powodu ta sama plisa może dawać różnie odczuwalny rezultat w dwóch pozornie podobnych mieszkaniach.
Czy plisy mogą być przydatne również zimą?
Tak, szczególnie modele komórkowe mogą być interesujące także poza sezonem letnim. Okno jest zwykle elementem przegrody budowlanej o innych właściwościach cieplnych niż dobrze zaizolowana ściana. W chłodne dni różnica temperatur pomiędzy powierzchnią przeszklenia a wnętrzem może być wyraźnie odczuwalna.
Rozłożona osłona tworzy dodatkową przestrzeń pomiędzy pokojem a szybą. W modelach komórkowych dochodzą do tego kieszenie powietrzne znajdujące się wewnątrz samej tkaniny.
Nie oznacza to oczywiście, że plisa naprawi nieszczelne lub bardzo stare okno. Jeśli problemem są uszkodzone uszczelki, nieszczelny montaż albo słabe parametry przeszklenia, źródło problemu wymaga osobnego rozwiązania.
Plisy czy rolety zewnętrzne – co lepiej chroni przed słońcem?
Jeżeli jedynym kryterium jest maksymalne ograniczenie letnich zysków ciepła, dużą przewagę mają rozwiązania znajdujące się na zewnątrz. Wynika to z samego miejsca ich montażu – mogą zatrzymać znaczną część promieniowania, zanim dotrze ono do szyby i wnętrza.
Plisy mają jednak inne zalety. Nie wymagają montowania dużej konstrukcji na elewacji, zajmują niewiele przestrzeni i pozwalają precyzyjnie sterować stopniem zasłonięcia okna.
| Cecha | Plisy wewnętrzne | Osłony zewnętrzne |
|---|---|---|
| Ograniczenie światła | Tak | Tak |
| Regulacja prywatności | Bardzo wygodna | Zależna od systemu |
| Ochrona przed nagrzewaniem | Zależna od tkaniny i konstrukcji | Zwykle skuteczniejsza dzięki położeniu przed szybą |
| Montaż od strony pomieszczenia | Tak | Nie |
| Możliwość zasłonięcia wybranego fragmentu szyby | Tak, w odpowiednich systemach | Zależna od konstrukcji |
| Wpływ na aranżację wnętrza | Duży wybór tkanin i kolorów | Mniejszy |
W praktyce wybór zależy więc nie tylko od oczekiwanego efektu termicznego, ale również od możliwości montażowych, budżetu, sposobu użytkowania okna i potrzeb związanych z prywatnością.
Dlaczego możliwość zasłonięcia części okna jest praktyczna?
Jedną z charakterystycznych zalet plis jest możliwość sterowania położeniem materiału. W odpowiedniej konstrukcji można pozostawić odsłoniętą górę okna, jednocześnie zasłaniając jego środkową lub dolną część.
Ma to znaczenie zwłaszcza w mieszkaniach na parterze oraz w zabudowie miejskiej. Nie zawsze trzeba całkowicie odcinać dostęp światła, aby ograniczyć widoczność wnętrza z ulicy lub sąsiedniego budynku.
Latem podobną funkcjonalność można wykorzystać do reagowania na położenie słońca. Zamiast automatycznie zasłaniać całe okno, użytkownik może regulować powierzchnię osłony zależnie od tego, z którego kierunku w danej chwili padają promienie.
Najczęstsze błędy przy wyborze plis termoizolacyjnych
Pierwszym jest kupowanie osłony wyłącznie na podstawie koloru. Estetyka ma znaczenie, ale przy mocno nasłonecznionym oknie warto dokładniej zainteresować się parametrami materiału.
Drugim błędem jest oczekiwanie, że dowolna wewnętrzna osłona zapewni taki sam rezultat jak rozwiązanie montowane przed przeszkleniem. Praw fizyki nie da się ominąć – miejsce, w którym zatrzymywane jest promieniowanie, ma znaczenie.
Trzecim problemem bywa niewłaściwy pomiar. Plisa powinna pasować do konkretnego okna i nie utrudniać korzystania z klamki ani otwierania skrzydła. Przed zamówieniem warto więc dokładnie sprawdzić instrukcję pomiaru przewidzianą dla wybranego systemu.
Czwarty błąd to niewłaściwe korzystanie z osłony. Jeśli plisa pozostaje odsłonięta przez cały okres największego nasłonecznienia, a użytkownik zasłania ją dopiero wieczorem, trudno oczekiwać zauważalnego ograniczenia wcześniejszego nagrzewania.
Czy warto wybrać plisy termoizolacyjne?
Plisa termoizolacyjna może być rozsądnym rozwiązaniem wszędzie tam, gdzie potrzebna jest osłona łącząca kontrolę światła, prywatność oraz ograniczenie wpływu nasłonecznienia na wnętrze. Najwięcej zależy jednak od wyboru konkretnego materiału oraz sposobu użytkowania.
Przy bardzo mocno nagrzewających się przeszkleniach warto patrzeć na problem szerzej. Odpowiednia osłona, zacienianie w najbardziej słonecznych godzinach, rozsądne wietrzenie oraz – jeśli warunki tego wymagają – rozwiązania zewnętrzne lub aktywne chłodzenie mogą wspólnie zapewnić znacznie lepszy komfort niż pojedynczy element stosowany w oderwaniu od reszty.
FAQ – plisy termoizolacyjne
Czy plisy termoizolacyjne rzeczywiście ograniczają nagrzewanie?
Odpowiednio dobrana osłona może ograniczać ilość promieniowania słonecznego docierającego w głąb pomieszczenia. Efekt zależy jednak od tkaniny, konstrukcji plisy, rodzaju okna, nasłonecznienia oraz sposobu korzystania z osłony.
Czy plisa termoizolacyjna zastąpi klimatyzację?
Nie. Plisa nie chłodzi powietrza. Może natomiast ograniczać jeden ze sposobów dostarczania ciepła do pomieszczenia, czyli zyski związane z promieniowaniem słonecznym przechodzącym przez okna.
Czy plisy typu plaster miodu są lepsze od zwykłych?
Modele komórkowe mają pomiędzy warstwami materiału przestrzenie wypełnione powietrzem, co odróżnia je od klasycznych plis. To rozwiązanie może być korzystne, gdy poza regulacją światła istotne są również właściwości termiczne osłony.
Czy ciemna plisa lepiej chroni przed upałem?
Nie można kierować się wyłącznie kolorem widocznym od strony pomieszczenia. Istotne są właściwości całej tkaniny, w tym jej konstrukcja oraz sposób, w jaki powierzchnia skierowana do szyby pochłania i odbija promieniowanie.
Kiedy zasłaniać plisy podczas upału?
Najlepiej przed okresem intensywnego bezpośredniego nasłonecznienia danego okna. Zapobieganie nagrzewaniu powierzchni znajdujących się we wnętrzu jest bardziej praktyczne niż zasłanianie szyby dopiero wtedy, gdy pokój jest już mocno rozgrzany.
